Achterhaalde vaardigheden: wat lijkt wel toekomstbestendig?

Vaardigheden verliezen steeds sneller hun inzetbaarheid doordat werkmethoden veranderen, de technologie een deel van je taken overneemt of je op zoek moet naar een andere baan waar nieuwe vaardigheden vereist zijn.

ManagementTeam (MT) vat in een item samen waar de toekomstige medewerker aan moet voldoen: Soft skills zijn momenteel belangrijker dan vroeger: je moet snel nieuwe dingen kunnen leren, goed kunnen werken binnen wisselende en multi-culturele teams, flexibel staan t.o.v. veranderingen binnen de organisatie.

MT geeft een aantal adviezen voor werkgevers om draagvlak voor verandering te oliën. Natuurlijk moet je ook zelfstandig tekenen kunnen uitvoeren, ga je slim met je werktijd om, zijn je technologische vaardigheden op niveau (of verder) en ontwikkel je toewijding voor jouw aandeel in de organisatiedoelen.

Je herkent de thema’s van LRN21 van afgelopen jaar! Leren leren en ontwikkelen van nieuwsgierigheid dient al in de beroepsopleiding beoefend te worden.

Hive mind

Naarmate de veranderingen ons vaker en sneller verrassen dan we ons kunnen voorbereiden, wordt het gericht vooruitkijken naar de toekomst belangrijker bij het maken van (studie- en beroeps)keuzes.

Extrapoleren blijkt onvoldoende in tijden van disruptie en je eigen onderbuikgevoel…, tja en ook heel subjectief! Maar collectieve intuïtie die bewezen hoge scores haalt, dat zou wat zijn!
Onlangs hebben we een bericht geplaatst over inzet van collectieve intelligentie met behulp van UNU. Bij Futurism kwamen we een nieuw project op dit gebied tegen: Metaculus.

De wat somber aandoende website van Metaculus biedt een interessante benadering van collectieve intelligentie met behulp van internet. Vraagstellingen over de korte of middellange termijn kunnen door het volk gescoord worden. Respondenten die goed voorspeld hebben krijgen credits. Mensen met veel credits per vraagstelling vormen met elkaar expertvoorspellers! Je kunt als ‘guest’ wat rondsnuffelen. Doet ergens denken aan de Delphi methode.

S.v.p. niet allemaal gaan studeren voor dezelfde topjob!

Op dinsdag 21 februari a.s. zal de volgende themabijeenkomst van LRN21 gaan over de arbeidsmarkt van de toekomst en hoe het opleiden daartoe ingericht kan worden.

Natuurlijk verandert alles zo snel dat je niet al te ver vooruit kunt kijken, vijf tot tien jaar zijn vaak gebruikte horizonnen. De perspectieven voor het middelbare opleidingsniveau binnen veel sectoren lopen sterk terug. Flexibility en learnability zijn sleutelwoorden.

De laatste jaren zijn er veel artikelen verschenen over de gevolgen van robotisering, kunstmatige intelligentie, geo-politieke, -economische en demografische verschuivingen, bio- en gentech, eco-bedreigingen, vergrijzing enz. De meeste auteurs baseren zich op onderzoek van Osborne en Frey uit 2013 en maken vervolgens nationale of regionale inschattingen, soms in combinatie met eigen onderzoek. Dat geeft niet eenduidige conclusies ten aanzien van de beroepen die men als kansrijk ontwaart in de eigen glazen bol. ICT beroepen (bijv. data-analyse, cybersecurity) gespecialiseerde zorg- en medische taken, gespecialiseerde adviestaken en onderwijstaken scoren gunstig. Intrapersoonlijke taken vormen een belangrijke factor in toekomstige takenclusters.

Vergelijk zelf maar eens enkele opsommingen van beroepen met toekomst:

Door alle snelle veranderingen zal er veel ge-job-hop-t (moeten) worden, daar zitten niet altijd gunstige effecten aan voor zowel werkgever als werknemer. Raconteur gaat in No jobs for life in op de noodzaak voor een nieuwe vorm van waarde-uitwisseling tussen werkgever en werknemer (employee value proposition). En de baan van je buurman? LRN21 vond bij de BBC een risico-calculator op basis van het onderzoek van Frey en Osborne.

In de nieuwe LRN21 bijeenkomst kijken we vanuit beroepsonderwijs en bedrijfsopleidingen naar de uitdagingen die op ons af komen. Aankondiging binnenkort, reserveer 21 februari a.s. alvast!

Rise of the robots

Ga er maar drie kwartier voor zitten: een boeiend seminar van ABN-AMRO met een vice president van IBM, een kunstmatige intelligentie expert bij de bank en Sogeti-goeroe Sander Duyvestein.
Kunstmatige intelligentie (KI) wordt een nutsfunctie net als water, elektriciteit en (voorlopig nog) gas etc. Automatisering bracht ons vervanging van spierkracht en routinematige (cognitieve) handelingen. KI gaat een deel van onze denkkracht vervangen. Grote impact op de werkgelegenheid! Opleidingen kunnen de snelle ontwikkeling niet bijbenen, we moeten op zoek naar snelle vormen van leren waarbij de cognitieve technologie incorporeren.

Aan het eind van de video-registratie zie je enkele aardige lees- en kijktips ter verdieping.

Geleerd zonder te leren?

Ontwikkelingen op diverse wetenschappelijke en technologische terreinen gaan steeds sneller en op snijvlakken opstaan soms opzienbarende mogelijkheden die tot disruptie leiden.

Een van die snijvlakken wordt gevormd door Human Intelligence (HI) en Artificial Intelligence (AI). Neurowetenschap, micro-elektronica, machine learning gaan elkaar versterken in de visie van Kernel, een startup met een zeer uitdagende ambitie: het vervangen van delen van de functies van ons brein, het versterken van bepaalde functies van ons brein, ons brein uitbreiden met functies die we tot nu toe niet bezaten. Vooreerst richt Kernel zich om de gevolgen van hersen-aandoeningen, zoals bijv. Alzheimer, teniet te doen.

Lees hierover bij de Washington Post, bij Kernel zelf (check de indrukwekkende namen van hun Science Advisory Board!) en bekijk de fraaie infographic bij Futurism. Bij die laatste vind je ook een infographic over brein-computerinterfacing. Er wordt een toekomst van schier onvoorstelbare mogelijkheden geschetst… downloaden van nieuwe kennis, zelfs vaardigheden in je brein of outsourcen van bijvoorbeeld bepaalde geheugenopslag naar de cloud! Je wordt ‘geleerd’ zonder te studeren!

We waren er al mee bezig: de telefoonnummers van relaties onthoud je niet meer zelf, maar dat doet je mobiel of ‘iets’ ergens in de cloud, iets berekenen gebeurt ook in een of andere chip, enzovoort. Al deze zaken worden alsmaar kleiner en krachtiger. T.z.t kruipen ze in ons lijf!

Maar we weten ook dat functies van je brein die je niet meer gebruikt degenereren. Mijn geografisch vermogen om van A naar B te reizen is drastisch achteruit gegaan sinds ik het navigatiesysteem in de auto inzet, hetgeen wel veel beter presteert dan ik zelf ooit zou kunnen bereiken op dit gebied.

Heel spannend allemaal, wel zorgen dat we niet gehackt worden!

Het tienerbrein van Jelle Jolles

Op 25 november jl. werd het nieuwe boek van breinprofessor Jelle Jolles gepresenteerd. Met de titel ‘Het tienerbrein’ richt Jolles zich tot opvoeders en leraren die betreffende leeftijdcategorie op weg moet helpen naar volwassenheid.

Zorg dat je kennis hebt van de achtergrond van de tiener, van het cognitieve en psychosociale functioneren. Zorg dat je globaal weet hebt van eerdere leer- en levenservaringen van het kind. Pas dan kun je voor deze leerling de drijfkracht voor talentontwikkeling zijn.

Eigenlijk zegt Jolles dat veel onderwijs in de praktijk niet effectief is, omdat voornoemde inzichten niet toegepast worden. Tieners zijn geen passieve luisteraars! Zelfinzicht en zelfregulatie is nog volop in ontwikkeling. Ze staan meer open voor spannende interactie met leeftijdgenoten, enzovoort. Tieners moet veel gestimuleerd worden en gedijen in de goede richting als er veel structuur geboden wordt. Die kun je afbouwen naarmate zelfinzicht en zelfregulatie getoond wordt. Sommige vertonen midden twintig of later nog tienergedrag, je kent ze wel!

Skills voor de Toekomst: teveel om alles te onderzoeken!

Op de website van ROA is de onderzoeksagenda “Skills voor de toekomst” te downloaden. Deze uitgave van het Skills-platform (CPB, SCP, EP-Nu c, Hogeschool Windesheim, Cito, SLO, UvA, UM, RUG, UT, NRO, NIVOZ, ROA, plus experts van Glasgow Caledonian University en Radboud Universiteit) is in opdracht van de directie Kennis van OCW opgesteld. Over welke skills hebben we het? Welke worden in de toekomst verwacht en wat willen we nog te weten komen over het verwerven, ontwikkelen en onderhouden van deze skills gedurende de levensloop? Interessant voorverkenning en opdoemende onderzoeksvragen.

Niet alle skills zullen uitvoerig onderzocht worden, men heeft keuzes moeten maken. Binnen het domein ‘kernvaardigheden’ liggen Burgerschap en Internationale skills in focus, en bij de ‘advanced skills’ Zelfregulatie en Persoonsvorming en sociaal-emotionele ontwikkeling.

Kan men deze keuzes duiden als zorg om ‘ongewenste’ sociale en persoonlijke ontwikkelingen die gepaard gaan met de snelle veranderingen op de arbeidsmarkt en de maatschappij in het algemeen?

Merk op dat het Skills-platform bij de kernvaardigheden ook Bewegen heeft staan. De onderzoeksagenda gaat overigens uitgebreid in op het meten van skills.

Manifest: samen naar een duurzame digitale samenleving

Vijf acties die minimaal nodig zijn de volgende kabinetsperiode. Nederland moet een stevig tandje bijsteken op het gebied van digitalisering. Een nieuw kabinet moet specifiek investeren in die digitalisering van de samenleving. Voor welvaart, welzijn én om te zorgen dat iedereen mee kan komen. Digitalisering en robotisering vergroten kansen voor het land en zijn inwoners. Die zullen tijdig kennis en vaardigheden moeten verwerven om deze transitie tot een succes te maken en de bedreigingen -voor bijvoorbeeld de arbeidsmarkt of cybercrime- te weerstaan. De groep ondertekenaars van het manifest stelt minimaal vijf gerichte acties voor.

Wisdom of crowds: Samenwerken, samendenken

Een school vissen, een zwerm vogels, een legertje mieren, een kudde wilde paarden enz. vertonen allemaal een vorm van collectieve intelligentie. De groep kan veel meer dan afzonderlijke individuen, u kent ongetwijfeld de voorbeelden. Merkwaardig is dat elk individu in de zwerm ‘onbewust’ `zijn rol of taak kent in een bepaalde situatie. Wij, mensen, hebben bij het oplossen van vraagstellingen veel overleg nodig. Dat kost veel tijd en niet iedereen krijgt de kans om zijn kennis of mening in te brengen. UNU is een app (draait voorlopig alleen op Chrome van Google) die met zwermmechanismen via intelligente algoritmen een soort ‘crowd thinking’ mogelijk maakt. Om zelf een ‘UNU’ te mogen maken dient u wel met Facebook of Twitter uw account aan te maken.

Dit soort applicaties lijkt ook geschikt om grote groepen mensen voorspellingen te laten doen. Veelal is de score beter dan die van afzonderlijke experts. We zullen in de toekomst veelvuldig moet samenwerken en door de globalisering met soms heel grote groepen. Leren te acteren binnen een zwerm-kwestie levert interessante nieuwe mogelijkheden om besluiten te nemen, markten te verkennen en misschien wel beter de uitslag van presidentsverkiezingen te voorspellen. Bij alle onzekerheden die de toekomst ons voorhoudt biedt collectieve denkkracht mogelijk enig soelaas! Wie gaat er in onderwijs of training mee aan de slag?

Techrepublic had er een item over en recent Futurism eveneens.

BEITEL in de GENEN: binnenkort laten we groeien wat we willen bouwen

Onze wereld heeft zich volgepropt met producten die vaak geproduceerd zijn met niet hernieuwbare grondstoffen en die in hun afvalstadium niet of lastig te recycleren zijn. Denk aan de plastic soep in de oceanen. We hebben een grondstoffen- en een afvalprobleem! De laatste jaren zijn er echter spectaculaire vorderingen in ‘design by nature’, ‘design with nature’ en variante benaderingen, die de natuur, biologische componenten en bouwprincipes (groei) toepassen.

Nu deze ’technieken’ geleidelijk uit het laboratoriumstadium kruipen, wordt het tijd dat ook het onderwijs meer oog krijgt voor het opleiden van mensen die de opschaling van deze producties moeten ontwikkelen en begeleiden. Krijgen we een opleidingsmix van werktuigbouw, elektronica, IT en agro-specialismen? Komt naast programmeren voor digitale producten ook bio-coding meer in beeld?

Ter oriëntatie deze prachtige TED-talk van Neri Oxman (MIT).

Maar ook in ons land zijn er diverse mensen al een tijd mee bezig. Zie bijvoorbeeld ontwerper Eric Klarenbeek of kijk bij Motherboard.